Akıllı telefon bağımlılığı denge, dikkat, uyku kalitesi ve yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor
Emre Söylemez1, Mehmet Dag2, Ahmet Duha Koc3, Zehra Aydogan4, Serdar Ensari5
1Karabük Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Odyometri Bölümü, Karabük, Türkiye.
2Karabük Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Karabük, Türkiye.
3Karabük Üniversitesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, Karabük, Türkiye.
4Ankara Üniversitesi, Odyoloji Bölümü, Ankara, Türkiye
5Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Dikkat, denge, akıllı telefon, yaşam kalitesi.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada aşırı akıllı telefon kullanımının dikkat, denge, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri araştırıldı.
YÖNTEMLER: Bu prospektif çalışma, Eylül 2024 - Ocak 2025 tarihleri arasında 77 kişi (59 kadın, 18 erkek; ort. yaş: 21.4±5.4 yıl; dağılım, 17-43 yıl) üzerinde yürütüldü. Katılımcılar Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği (ATBÖ) puanlarına göre iki gruba ayrıldı: az akıllı telefon kullanımı (AAK) ve aşırı akıllı telefon kullanımı (FAK). Her iki gruba da gözler açık ve kapalı tek ayak üzerinde durma testi (TADT), fonksiyonel uzanma testi (FUT), zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT), Stroop testi (TBAG) formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve 36 maddelik Kısa Form Sağlık Anketi (SF-36) uygulanmıştır.
BULGULAR: Ortalama ATBÖ skoru 100.87±30.00 (dağılım, 50-158) idi. Kadınların ATBÖ skoru erkeklerden daha yüksekti (p<0.001). Gruplar arasında gözler açık TADT, FUT ve ZKY testi açısından bir fark yoktu (p<0.05). Fazla akıllı telefon kullanımı grubunun gözler kapalı TADT, Stroop 4, uyku kalitesi ve SF-36’nın tüm alt ölçek skorları AAK grubuna kıyasla daha kötüydü (p<0.05).
SONUÇ: Fazla akıllı telefon kullanımı denge, dikkat, uyku kalitesi ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Özellikle çocuklarda ve gençlerde akıllı telefon kullanımını sınırlamak, bu sorunların önlenmesi açısından önemlidir.