Tükürük bezi hastalığı olan hastaların demografik özellikleri ve ince iğne aspirasyon biyopsisinin önemi
Fevzi Sefa Dereköy1, Tolgahan Toroslu1, Oğuz Güçlü1, Aslı Muratlı2, Kazım Tekin1, Medine Kara1
1Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak-burun-boğaz Hastalıkları Ad, Çanakkale
2Başkent Üniversitesi Zübeyde Hanım Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Patoloji Kliniği, İzmir
Anahtar Kelimeler: İnce iğne aspirasyon biyopsisi, non-neoplastik tükürük bezi hastalıkları, tükürük bezi tümörü.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada baş ve boyun bölgesinde tükürük bezlerinde lezyonları olan hastaların demografik ve histopatolojik özellikleri araştırıldı ve ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB)’nin güvenilirliği değerlendirildi.
YÖNTEMLER: Ocak 2008 - Temmuz 2013 tarihleri arasında tanısı konulan 43 tükürük bezi hastasının (27 erkek, 16 kadın; ort. yaş 48 yıl; dağılım 6-79 yıl) dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, lezyon yerleşim yeri ve histopatolojik tanıları kaydedildi. Ameliyat öncesi İİAB ile ameliyat sonrası histopatolojik tanılar arasındaki korelasyon değerlendirildi.
BULGULAR: Olguların 11’i (%26) kronik siyaloadenit, biri (%2) Sjögren sendromu, 24’ü (%56) benign tükürük bezi tümörü ve yedisi (%16) malign tükürük bezi tümörü idi. Tükürük bezi tümörü olan hastaların 21’i erkek (%68), 10’u kadındı (%32). Benign tükürük bezi lezyonu saptanan hastaların altısı erkek (%50), altısı kadın (%50) idi. Lezyonların 24’ü (%56) parotiste, 13’ü (%30) submandibüler bezde ve altısı (%14) minör tükürük bezinde yerleşmiş idi. Ameliyat öncesinde 30 hastaya İİAB yapıldı. İnce iğne aspirasyon biyopsisinin duyarlılığı %80, özgüllüğü %92, pozitif öngördürücü değeri %66, negatif öngördürücü değeri %95 ve doğruluk oranı %90 idi. Tüm olguların %72’sinde neoplastik patoloji görülürken, %28’inde non-neoplastik tükürük bezi hastalığı bulundu. Neoplastik olgular en sık parotiste, non-neoplastik hastalıklar ise submandibüler bezde yerleşimliydi. Neoplazili olguların %77’si benign, %23’ü malign patolojiye sahipti. Genel olarak tüm tükürük bezi patolojilerinde erkek cinsiyeti yüksek oranda görülürken, non-neoplastik olgularda cinsiyet farkı yoktu.
SONUÇ: Güvenilir, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilir minimal invaziv bir test olan İİAB ile saptanan yüksek duyarlılık ve özgüllük değerleri bu tekniğin tükürük bezi kitlesi ile başvuran hastaların ilk değerlendirmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.