Benign paroksismal pozisyonel vertigoda etkilenen semisirküler kanalın ve nistagmus özelliklerinin baş dönmesi hissine etkileri
Ercan Karababa1, Ayşe Nur Balaban1, Abdullah Sunar2, Bülent Satar3
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü
2Gülhane Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Odyoloji Bölümü
3Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Kulak, Burun Ve Boğaz Anabilim Dalı
Anahtar Kelimeler: Benign paroksismal pozisyonel vertigo, dizziness, latans, nistagmus, vertigo.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, posterior kanal (P-BPPV) veya lateral kanal (L-BPPV) benign paroksismal pozisyonel vertigo tanısı almış bireylerde etkilenen semisirküler kanalın ve nistagmus özellikleri ile baş dönmesi algısı arasındaki ilişki değerlendirildi.
YÖNTEMLER: Bu prospektif çalışmada, Mart 2025 - Temmuz 2025 tarihleri arasında Bárány kriterlerine göre BPPV tanısı konulan 56 birey (37 kadın, 19 erkek; ort. yaş: 55.5±10.0 yıl; dağılım, 32-78 yıl) videonistagmografi ile incelendi. Bu hastaların 40’ında P-BPPV, 16’sında L-BPPV vardı. Nistagmusun süresi, latansı ve şiddeti kaydedildi. Baş dönmesi şiddeti Görsel Analog Skala (VAS) ile, baş dönmesine bağlı yaşam kalitesi ise Baş Dönmesi Engellilik Envanterinin (DHI) Türkçe versiyonu ile değerlendirildi.
BULGULAR: Sol kulak tutulumu L-BPPV grubunda P-BPPV grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yaygındı (p<0.05). Nistagmus süresi L-BPPV grubunda daha uzundu (p<0.05). Diğer nistagmus parametreleri, manevra ve atak sayısı veya VAS ve DHI puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Posterior kanal BPPV grubunda nistagmus süresi ile VAS puanı arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde ancak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.05).
SONUÇ: Bu sonuçlar, nistagmus özelliklerinin hastalığın klinik deneyimini tam olarak yansıtmayabileceğini, semptom algısının bireysel olarak değişken olduğunu ve birçok faktörden etkilenebildiğini göstermektedir.