Özet

AMAÇ: Bu çalışmada, daha önce akustik işitsel deneyimi olan yetişkin bireylerin koklear implant (Kİ) kullanmaya karar verme ve uyum süreçlerine ilişkin bireysel algıları nitel yöntemle incelendi.

YÖNTEMLER: Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji yaklaşımı temel alınarak yürütüldü. Katılımcılar, postlingual işitme kaybına sahip, en az bir yıldır Kİ kullanan 11 yetişkin bireyden (6 kadın, 5 erkek; ort. yaş: 36.8±12.2 yıl; dağılım, 22-55 yıl) oluşmaktaydı. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplandı. Uzman görüşlerine dayalı olarak geliştirilen görüşme kılavuzunda dört tematik alanda kategorize edilmiş 13 açık uçlu soru yer almaktadır. Tüm görüşmeler ses kaydıyla belgelendi ve birebir yazıya dökülerek içerik analizi yöntemiyle değerlendirildi. Analiz sonucunda üç ana tema ve dokuz alt tema belirlendi.

BULGULAR: Çalışma sonucunda, katılımcıların Kİ sürecine ilişkin deneyimleri üç ana tema altında incelenmiştir: karar verme ve bilgilendirme, işitsel deneyimler ve rehabilitasyon süreci, psikososyal uyum. Katılımcılar, kişiselleştirilmiş bilgilendirmenin kaygı düzeylerini ve sürece hazırlıklarını etkilediğini belirtmiş; işitsel rehabilitasyonun çevresel ses farkındalığı ve konuşma anlaşılırlığında gelişim sağladığını ifade etmiştir. Müzik algısı bireyler arasında farklılık göstermiştir. Ayrıca, cihazın fiziksel kullanımına uyumun psikososyal boyutlar içerdiği, sosyal ilişkilerde ve bağımsızlık düzeyinde artış yaşandığı ve sosyal desteğin uyum sürecinde kritik rol oynadığı belirlenmiştir.

SONUÇ: Bireyselleştirilmiş danışmanlık ve rehabilitasyon, sosyal destek sistemlerinin sürece entegre edilmesi ve bu hizmetlerin tüm Kİ aday ve kullanıcıları için erişilebilir kılınması, başarılı sonuçlar ve kullanıcı memnuniyeti için hayati önem taşımaktadır.