Yaşlı bireylerde düzenli fiziksel aktivitenin fonksiyonel denge becerileri ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Zehra Aydoğan1, Banu Baş2
1Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü, Ankara, Türkiye
2Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü, Ankara, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Denge, yaşlı birey, düşme korkusu, fiziksel aktivite, yaşam kalitesi.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, yaşlı bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin (örn., yürüyüş, spor aletlerinde basit egzersizler, tempolu yürüme) fonksiyonel denge ve yaşam kalitesi üzerine etkileri araştırıldı.
YÖNTEMLER: Çalışmaya Ocak 2023 - Temmuz 2023 tarihleri arasında 65 yaş üstü düzenli fiziksel aktivite yapan (Grup 1, n=30) ve fiziksel aktivite yapmayan sedanter (Grup 2, n=30) 60 birey (28 erkek, 32 kadın) dahil edildi. Bireylere Mini Mental Durum Testi (MMDT), Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ), Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Süreli Kalk ve Yürü Testi (SKYT), Tek Ayak Üzerinde Durma (TAÜD), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Yaşlı (WHOQOL-Yaşlı) uygulandı.
BULGULAR: Grup 1 ve Grup 2’nin MMDT puanları karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktu (p=0.125). Denge durumları ile Grup 1 ve 2 arasındaki ilişki incelendiğinde DEÖ (p=0.001), BDÖ (p=0.003), SYKT (p=0.014) ve TAÜD sağ/sol (p=0.003/0.004) sonuçlarına bakıldığında anlamlı bir fark bulundu. Grup 1 ve Grup 2’nin yaşam kalitesi değerlendirildiğinde ve bu amaçla kullanılan WHOQOL-Yaşlı ölçeğinin alt parametreleri kıyaslandığında özerklik (p=0.001), geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri (p=0.001), sosyal katılım (p=0.005) ve yakınlık (p=0.013) skorlarında anlamlı fark vardı.
SONUÇ: Düzenli fiziksel aktivitenin yaşlı bireylerde sağlığı geliştirmenin birincil yolu olduğu ve düşmeleri önlemek, dengeyi sağlamak ve yaşam kalitesini artırmada etkili bir girişim olduğu görüldü.