Praxis of Otorhinolaryngology

Mümüne Merve Parlak1, Cansu Yıldırım2

1Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Dil Ve Konuşma Terapisi Bölümü, Ankara, Türkiye
2İzmir Bakırçay Üniversitesi, Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü, Ankara, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Alzheimer, demans, disfaji, yutma bozuklukları, YouTube.

Özet

AMAÇ: Bu çalışmada, demanslı bireylerde disfaji hakkında genel bir bilgi kaynağı olarak YouTube video içeriği incelendi.

YÖNTEMLER: Bu çalışmada, 4 Haziran 2023 tarihinde YouTube platformuna yüklenen demanslı bireylerde yutma güçlüğü ile ilgili videolar, “demansta yutma”, “demansta yutma bozuklukları” ve “demansta yutma güçlüğü” anahtar kelimeleri kullanılarak analiz edildi. Videoların güvenilirliğini değerlendirmek için modifiye DISCERN, kalitelerini değerlendirmek için Global Kalite Ölçeği, şeffaflıklarını değerlendirmek için Journal of American Medical Association (JAMA) kıyaslama kriterleri ve popülerliklerini hesaplamak için Video Güç Endeksi kullanıldı. Nihai içerik analizine 21 Ekim 2009 ile 31 Ekim 2022 tarihleri arasında yüklenen 24 video dahil edildi.

BULGULAR: Videoların %54.17’si dil ve konuşma terapistleri/patologları (DKT) tarafından, %37.50’si DKT olmayan sağlık çalışanları tarafından ve %8.33’ü diğer kişiler tarafından yüklenmiştir. Global Kalite Ölçeği; JAMA ve video süresi ile pozitif korelasyon gösterirken, geçen gün sayısı ile negatif korelasyon gösterdi. Video kaynakları (DKT’lere karşın DKT olmayan sağlık çalışanları) arasında süre, görüntüleme sayısı, beğeni sayısı, yorum sayısı ve JAMA ortalama skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0.05).

SONUÇ: YouTube’da demanslı bireylerde yutma ve yutma bozuklukları ile ilgili video sayısı düşüktür; popülerliğin yüksek kalite, güvenilirlik veya yeterliliği yansıtmadığı görülmüştür. Bu nedenle, dil ve konuşma terapistleri, nörologlar ve kulak burun boğaz uzmanları gibi bu alanda çalışan sağlık profesyonelleri, bilgilendirici ve yol gösterici videoların sayısını artırmalı ve doğru olduğu düşünülen videoların hasta ve bakıcı/yakınına önerilmesini sağlamalıdır.