Benign paroksismal pozisyonel vertigo tanı ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Busra Dirik1, Gulce Kirazli2, Mehmet Fatih Ogut3
1Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Yüksek Lisans Programı, İzmir, Türkiye
2Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü, İzmir, Türkiye
3Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Benign paroksismal pozisyonel vertigo, tanı, güvenirlik, ölçek, geçerlik.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) tanı ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı.
YÖNTEMLER: Çalışmaya BPPV, meniere hastalığı, vestibüler nörit veya diğer periferik vestibüler hastalık tanısı konulan ya da şüphesi olan 18 yaş üstü 117 hasta (50 erkek, 67 kadın; ort. yaş: 49.3±12.3 yıl, dağılım 18-74 yıl) dahil edildi. Katılımcılar BPPV tanı ölçeğini doldurdu. Benign paroksismal pozisyonel vertigo tanısını kesinleştirmek için pozisyonel manevralar yapılarak etkilenen kanal ile kulak tarafı belirlendi. Benign paroksismal pozisyonel vertigo tanı ölçeğinin dil ve kapsam geçerliği, yapı geçerliği, güvenirlik ve test tekrar test analizleri gerçekleştirilerek ölçeğin son hali oluşturuldu.
BULGULAR: Yüz on yedi hastanın 70’ine BPPV tanısı, 26’sına meniere hastalığı, 16’sına vestibüler nörit ve diğer beşine başka periferik vestibüler hastalık tanısı konuldu. Kapsam geçerliği için Kendal W 0.060 (p=0.700>0.05) idi ve uzman görüşleri iyi uyum gösterdi. Benign paroksismal pozisyonel vertigo tanı ölçeği’nin faktör yükü, normal aralıkta (0.364-0.807) bulundu. Uyum iyiliği indeks değerleri 0.90 üzerinde elde edilmiştir. Bu sonuca göre model iyi uyum sağlamaktaydı. Ölçeğin iç tutarlılık Cronbach alfa (a) katsayısı 0.716 idi. Bu değer ölçeğin iyi güvenirliğe sahip olduğunu gösterdi. Ölçek sonuçlarına göre, BPPV grubu ve diğer tanı gruplarının yanıtları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.05).
SONUÇ: Benign paroksismal pozisyonel vertigo tanı ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir old uğu bulunmuştur. Bu ölçek BPPV’yi tespit etmede ve ayırıcı tanıyı oluşturmakta yararlıdır. BPPV şüphesi olan ancak tanı koymada zorlanılan hastalarda ve objektif testleri desteklemede ölçeğin kullanılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.