COVID-19 hastalarında akciğer tutulumunun şiddeti ile nazal mukosiliyer klirens süresi ve akut faz biyobelirteçleri arasındaki korelasyon
Fatih Yücedağ1, Arife Sezgin2, Fatih Gürel3, Selcuk Kuzu4, Şerif Şamil Kahraman1
1Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Karaman, Türkiye
2Karaman Eğitim ve Öğretim Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği, Karaman, Türkiye
3Karaman Eğitim ve Öğretim Hastanesi Radyoloji Bölümü, Karaman, Türkiye
4Sağlık Bilimleri Üniversite Hastanesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı, Afyonkarahisar, Türkiye
Anahtar Kelimeler: COVID-19, akciğer tutulum skoru, bilgisayarlı tomografi, burun mukosiliyer temizleme süresi, akut faz biyobelirteçleri.
Özet
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) pnömonisi olan hastalarda artmış nazal mukosiliyer klirens süresi (NMCT) ile akciğer bilgisayarlı tomografi şiddet skorları (CT-SS) ve akut faz biyobelirteçleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
YÖNTEMLER: Bu prospektif çalışmaya 116 yatan hasta Kasım 2021 - Haziran 2022 arasında dahil edildi. Nazal mukosiliyer zamanın ölçümü için tüm hastalara sakkarin testi uygulandı. Hastalar iki gruba ayrıldı: NMCT’si 7-13 dk olan 53 hasta (28 kadın, 25 erkek; ort. yaş: 50.1±13.2 yıl; dağılım, 19-75 yıl) içeren Grup 1 ve NMCT’si 14-21 dk olan 63 hastadan (32 kadın, 31 erkek; ort. yaş: 52.3±12.1 yıl; dağılım, 30-82 yıl) oluşan Grup 2. Bilgisayarlı tomografi şiddet skoru; buzlu cam opaklığı, interstisyel opaklık ve hava sıkışmasını içeren önceki bir yöntemden uyarlanmış olup COVID-19 pnömonisinin ciddiyetini ve tutulum oranını ifade etmek için kullanılmıştır.
BULGULAR: Ortalama CT-SS Grup 1’de 3.8±1.6 idi ve Grup 2’de 6.2±2.0 ile anlamlı derecede daha yüksekti (p<0.001). Ayrıca NMCT ile CT-SS arasında güçlü bir pozitif koreleasyon saptandı (r=0.711). Ortalama akciğer lobu tutulumu Grup 1’de ortalama 3.6±1.5 iken Grup 2’de 4.8±0.5 ile istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Ortalama ferritin değerleri, Grup 1’de 244.6±146.9 mg/L ve Grup 2’de 436.5±449.1 mg/L ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterdi (p=0.038).
SONUÇ: Sakkarin klirens testi klinik pratikte rutin olarak kullanılmamakla beraber çalışmamızda artan NMCT sonuçları ile BT'de pnömoni şiddet skorları pozitif korele olarak bulunmuştur ve bu bulgunun COVID-19 hastalarında pnömoni prognozunu tahmin etmede faydalı olabileceği düşünülmüştür.