Deneysel bir hayvan modelinde hipertonik alkali nazal irrigasyonun nazal yara iyileşmesine etkisi
Yetkin Zeki Yilmaz, Doğan Çakan
Anahtar Kelimeler: Hayvan, nazal irrigasyon, nazal septal perforasyon, burun, yara iyileşmesi.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada deneysel bir hayvan nazal septal perforasyon (NSP) modelinde hipertonik alkali nazal irrigasyon (HANI) solüsyonunun nazal yara iyileşmesi üzerindeki etkisi araştırıldı.
YÖNTEMLER: Deneysel hayvan çalışmasında 22 sağlıklı erkek Sprague-Dawley sıçan iki gruba ayrıldı: HANI (çalışma) grubu ve salin (kontrol) grubu. Her sıçanda yaklaşık 2 mm çapında NSP oluşturuldu. Çalışma grubuna 14 gün boyunca her gün 0.1 mL HANI intranazal olarak uygulanırken, kontrol grubuna aynı süre boyunca günlük 0.1 mL salin uygulandı. Hayvanlar 14. günde feda edildi ve deneklerin nazal septumları histopatolojik inceleme için eksize edildi. Mukozal epitel rejenerasyonu ve dejenerasyonu, akut enflamatuar hücre sayısı, fibroblast sayısı, kollajen yoğunluğu, vaskülarizasyon, eozinofil sayısı, granülasyon dokusu oluşumu, dev hücre sayısı ve nazal kıkırdak dejenerasyonu ve rejenerasyonu incelendi. Perforasyonların makroskopik kapanma oranları ve mikroskopik parametreleri istatistiksel olarak analiz edildi.
BULGULAR: Akut enflamatuar hücre yoğunluğu çalışma grubunda anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.033). Çalışma grubunda epitel ve kıkırdak rejenerasyonları, fibroblast sayısı, vaskülarizasyon, granülasyon miktarı ve kollajen yoğunluğu daha yüksekti. Ayrıca çalışma grubunda epitel ve kıkırdak dejenerasyonları daha düşüktü. Ancak diğer parametrelerin karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).
SONUÇ: Hipertonik alkali nazal irrigasyon, NSP hayvan modelinde nazal yara iyileşmesini olumsuz etkilemeyebilir ve nazal septal yara iyileşmesinde akut enflamasyonu azaltabilir.