Bell paralizisi hastaları için Fasiyal Klinimetrik Değerlendirme skalasının Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri
Sevtap Badıl Güloğlu1, Mustafa Çelik2
1Kafkas Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Kars, Türkiye
2İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü, İstanbul, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Fasyal Klinimetrik değerlendirme anketi, yüz felci, Türkçe, geçerlik.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, Fasiyal Klinimetrik Değerlendirme (FaCE) skalasının Türkçe’ye tercüme edilmesi ve Türk hastalarda kullanımı için Türkçe versiyonun (FaCE-T) geçerliliğinin doğrulanması amaçlandı.
YÖNTEMLER: Bu güvenirlik ve geçerlik çalışması Temmuz 2018 - Ekim 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Bu çalışmaya Türkçe okuma ve yazması olan, tek taraflı ve periferik fasiyal paralizisi olan 30 hasta (14 males, 16 females; mean age: 48.2±7.8 years, range 18 to 72 years) dahil edildi. Kontrol grubu, fasiyal paralizi öyküsü olmayan fasiyal sinir fonksiyonlarının normal olduğu sağlıklı 52 katılımcıdan (24 erkek, 28 kadın; ot. yaş: 41.3±9.6 yıl, dağılım 18-73 yıl) oluşturuldu. İçsel tutarlılık ve test-tekrar test tekrarlanabilirliği ile FaCE-T anketinin güvenirliği belirlendi. Test-tekrar test güvenirliği, çalışma grubunun birinci ve ikinci ziyaretinde alınan FaCE-T sonuçlarının karşılaştırılması kullanılarak hesaplandı. Ayırt edici geçerlik, çalışma ve kontrol gruplarının FaCE-T puanlarının karşılaştırılması ile hesaplandı. Bell paralizisi etkilerinin değişimine duyarlılığı, hastaların tedavi öncesi ve sonrası FaCE-T skorları karşılaştırılarak analiz edildi.
BULGULAR: Çalışma grubunda FaCE-T toplam ve alt alan skorları, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde düşük idi (p=0.0001). Çalışma grubunda, FaCE-T skorları ve toplam skor tedavi sonrasında tedavi öncesine kıyasla anlamlı olarak daha yüksek idi (p=0.0001). Fasiyal Klinimetrik Değerlendirme skalasının Türkçe versiyonunun içsel tutarlılığı yüksek idi ve Cronbach alfa değeri tedavi öncesi 0.960 iken tedavi sonrası 0.893 idi. Yüz hareketliliği, yüz konforu, oral fonksiyon, göz konforu, lakrimal konfor, sosyal fonksiyon ve toplam skorda FaCE-T ölçeğinin ilk test ve son test değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (tümü p>0.05).
SONUÇ: Bu çalışmada, FaCE-T anketinin Türk toplumu için güvenilir, tutarlı ve geçerli bir anket olduğu görüldü. Fasiyal Klinimetrik Değerlendirme anketinin Türkçe versiyonu, fasyal paralizili Türk hastalarının hastalığa özgü yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için uygun bir ankettir.