Periferik vertigoya yönelik pratik tanı ve tedavi
Erdal Sakallı1, Dastan Temirbekov2, Cengiz Çelikyurt2, Gamze Kılıç2
1İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksekokulu, Odyoloji Bölümü, İstanbul, Türkiye
2Özel Safa Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Kliniği, İstanbul, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Periferik vertigo, vestibüler rehabilitasyon, vestibülopati, vestibüler disfonksiyon.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada baş dönmesi olan hastaların tanısında kullandığımız klinik tanı yöntemlerinin güvenilirliği ve vestibüler rehabilitasyon tedavisinin etkinliği araştırıldı.
YÖNTEMLER: Şubat 2013 - Haziran 2014 tarihleri arasında hastanemize baş dönmesi nedeniyle başvuran ve odiyo-vestibüler laboratuvarda periferik vertigo tanısıyla tedavi edilen hastalar incelendi. Odiyo-vestibüler laboratuvarında hastalar şu muayenelerden geçti: spontan nistagmus ve bakışta (gaze) nistagmus, bakış yönünde kayma testi (skew deviation), baş itme testi, baş sallama nistagmus testi, dinamik görme keskinliği testi, Dix-Hallpike manevrası, sırt üstü yuvarlanma testi, Tandem Romberg testi ve modifiye denge duyusal etkileşimi klinik testi. Merkezi sinir sistemi patoloji semptomları olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların klinik tanısına göre vestibüler rehabilitasyon tedavisi yapıldı. Hastalar bir yıl sonra vestibüler rehabilitasyon tedavisinin sonuçlarını incelemek üzere değerlendirildi.
BULGULAR: Yüz dört hasta (35 erkek, 69 kadın) bu çalışma için uygun bulundu. Yüz dört hastanın 92’sine (%88.4) nihai klinik tanı konulabildi. En sık konulan tanılar sırasıyla tek taraflı vestibüler disfonksiyon ve posteriyor kanal benign pozisyonel paroksizmal vertigo idi. Her ne kadar on iki hastaya (%11.6) kesin tanı konulamamış olsa da tüm hastalarda akut santral patoloji hariç tutuldu. Yüz dört hastanın %75.96’sının tedavisi 15 gün, %94.23’ünün 30 gün, %98.08’inin 45 gün, %99.04’ünün 60 gün sürdü ve kalan hastaların tedavisinin sonlanması ise 75 günü buldu. Bir yıl sonra telefon görüşmesiyle yapılan değerlendirmede hastaların %83.2’sinin vestibüler rehabilitasyon tedavisinden fayda gördüğü ve hiçbir hastada serebral inme gelişmediği öğrenildi.
SONUÇ: Odiyo-vestibüler laboratuvarında kullanılan klinik testler serisi birlikte değerlendirildiğinde güvenilir ve yeterlidir. Vestibüler rehabilitasyon, periferik vestibüler disfonksiyon semptomlarının hafifletilmesinde ve baş dönmesi olan hastaların yaşam kalitesinin artırılmasında çok etkilidir.